Paul Arends
Wat een week. Geliefde natuurcommunicator David Attenborough is vrijdag 100 jaar geworden en wetenschappers hebben een nieuwe ontdekte soort wesp naar hem vernoemd. De wesp van Chili, genaamd Attenboroughnculus tau, is niet de eerste die naar Attenborough is vernoemd: het voegt zich bij een lijst van meer dan vijftig organismen die op de een of andere manier zijn naam dragen, wat ongeveer klopt. Ook deze week deelde NASA een update over zijn Curiosity-rover, die enkele problemen ondervond tijdens een bemonsteringspoging op Mars, en het bureau bracht een nieuwe reeks foto’s uit van de Artemis II-missie.
Lees verder voor meer informatie over deze en andere wetenschappelijke verhalen die we deze week interessant vonden.
Curiosity stuit op een aantal problemen
NASA’s Curiosity-rover kwam onlangs in de problemen nadat hij in een rots op Mars had geboord die onverwacht plakkerig bleek te zijn. Bij een incident dat op 29 april door de camera’s van Curiosity werd vastgelegd, is de rover te zien met een stuk rots vast aan de boor, nadat hij had geprobeerd een monster te verzamelen. Volgens NASA was de rots, bijgenaamd Atacama, ongeveer 4,5 meter breed en woog hij bijna 30 kilo. Op de een of andere manier is dit in de veertien jaar dat de rover Mars heeft onderzocht nog nooit eerder gebeurd, en het trillen van de boor om de rots los te maken werkte aanvankelijk niet.
“Toen de rover zijn arm terugtrok, rees de hele rots uit de grond, hangend aan de vaste huls rond de roterende punt”, legt NASA uit in een blogpost. “Door het boren zijn in het verleden de bovenste rotslagen gebroken of gescheiden, maar er is nooit een rots aan de boorhuls blijven zitten.” Na nog een paar pogingen in de daaropvolgende twee dagen slaagde het team erin de rots los te maken door “de boor verder te kantelen, de boor te draaien en te trillen, en de boor te laten draaien.” We kunnen zien hoe de rots zich eindelijk losmaakt van Curiosity en inbreekt op foto’s gemaakt op 1 mei.
Curiosity nam tientallen monsters van het oppervlak van Mars door in rotsen te boren, zoals te zien is in deze afbeelding uit 2024 (waarschuwing voor trypofobie). Na het boren verzamelt de rover het verpulverde gesteente en analyseert het met de instrumenten Sample Analysis at Mars (SAM) en Chemistry & Mineralogy (CheMin) om de samenstelling ervan te bepalen. Nu zijn korte ongeval is opgelost, kan hij weer aan het werk.
Wat gebeurt er op de bodem van een Arctische fjord
De Arctische zeebodem is niet bepaald een gemakkelijke plek om te observeren, maar dankzij een langlopend onderzoeksprogramma bij Inglefield Bredning in het noordwesten van Groenland hebben we een idee van hoe het leven er diep onder de oppervlakte uitziet. Als onderdeel van deze inspanning gebruikten de onderzoekers in augustus 2025 een videocamera en een hydrofoon op 260 meter diepte in de fjord gedurende een week om de zeebodemomgeving en biodiversiteit te beoordelen. Hun resultaten zijn zojuist gepubliceerd in het tijdschrift PLOS Eénsamen met een aantal ongelooflijke foto’s en video’s (wees niet gealarmeerd door de verontrustende tint, vanwege het rode licht dat ze onder water gebruikten).
Het team registreerde in totaal 478 verschillende organismen, waaronder kamgelei, pijlwormen, slakkenvissen en garnalen. In één fragment is te zien hoe een slak passief op de stroom meebeweegt om achteruit te drijven, wat volgens de onderzoekers ‘eigenaardig’ was. Bekijk hier de hoogtepunten.
De instrumenten pikten ook de geluiden op van nabijgelegen narwallen, die op één dag na tijdens het onderzoek aanwezig waren, evenals de geluiden van krakende en smeltende ijsbergen en de geluiden van bootmotoren. De beelden tonen ook tonnen van wat bekend staat als ‘zeesneeuw’, of organisch afval zoals kak en materiaal van dode dieren en planten. Het is een beetje walgelijk om over na te denken, maar veel diepzeewezens zijn afhankelijk van dit materiaal dat uit hogere wateren valt.
Op basis van het succes van hun waarnemingen zeggen de onderzoekers dat hun aanpak een haalbare manier zou kunnen zijn om deze diepe Arctische ecosystemen te bestuderen. “Er zijn tot nu toe weinig directe onderwaterobservaties in het Noordpoolgebied geweest voor ecologisch onderzoek”, schreven de auteurs. “Met de toegankelijkheid van video-opstellingen zouden verder onderzoek nuttig zijn om deze kennislacune op te vullen.” Compacte, draagbare ligplaatsen uitgerust met videorecorders zouden “een belangrijk hulpmiddel kunnen zijn voor de verkenning van de Arctische zeebodem”, merken ze op.
Geniet van meer dan 12.000 foto’s van Artemis II
NASA
NASA heeft deze week duizenden foto’s vrijgegeven die zijn gemaakt tijdens de Artemis II-missie van vorige maand rond de maan. Je kunt ze hier allemaal vinden. In de klassieke stijl van een overheidswebsite is de gebruikersinterface slecht, maar de catalogus is de moeite waard om door te klikken als je wat tijd over hebt. Hoewel hun focus op de maan lag, en er veel prachtige opnamen van de maan zijn, zowel van dichtbij als ver weg, zijn er ook enkele werkelijk verbazingwekkende beelden van de aarde en de Melkweg.
Bekijk voordat je vertrekt ook deze verhalen:
.
BRON
